Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LALA NAGHIYEVA

Danışman: Yasin Aktay

Özet:

Azerbaycan Cumhuriyeti uzun yıllar Ermenistan`ın arazi talepleri ile mücadele etmiş ve bu sebeple çoğu sayda insan canından ve yurdundan olmuştur. Gerek 20. yüzyılda gerçekleşen olaylar, gerekse de günümüzde yaşanan çatışmalar Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ savaşını gündeme getirmiş ve araştırma konularından birine dönüştürmüştür. Fakat dikkat etmemiz gereken bir husus vardır ki, Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ savaşı araştırmacılar tarafından genellikle tarihi açıdan ele alınmış, savaşın neden olduğu göç üzerinden konuya değinilmemiştir. Göç, her zaman varlığını sürdürmüş bir insan hareketliliğidir ve Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ savaşını göç üzerinden değerlendirmemiz savaş zamanı zorunlu göçün bütün ağırlığını taşıyan ÜİYOK`ler açısından oldukça önemlidir. Gerçekleşen zorunlu göç ÜİYOK`lerin kendi yurtlarını terk etmelerine ve farklı bölgelerde yeni kimliklerle tanışmalarına yol açmıştır ki, burada da her ne kadar aynı ülke vatandaşlığı söz konusu olsa da, adaptasyon önemli bir mesele olarak görülmektedir. Bu minvalde tez çalışması kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılarak bir saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Saha araştırmasında; ÜİYOK`lerin yerleştikleri yeni mekana ve sosyal çevreye yeniden entegre olmaları süreci ve bu zaman ortaya çıkabilecek kimlik karmaşası Füzuli ilinde ÜİYOK`lerin yerleşim yeri olarak bilinen Gayıdış kasabasından katılımcılar özelinde ele alınmışve bu kapsamda zorunlu göçü bizzat yaşamış 20 ve ÜİYOK ailesinde büyüyen 10 kişi olmak üzere toplam 30 kişi ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen mülakatlar neticesinde elde edilen bulgular ışığında ÜİYOK`lerin yaşadıkları zorluklardan ve kendilerini “küçümsemelerinden” dolayı marjinalleşme halinin mevcut olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, sadece ÜİYOK`lerden ibaret olan kasabaya da yabancılık hissinin var olduğu ve geri dönüş isteğinin ÜİYOK`ler tarafından hiçbir zaman kaybedilmediği de ortaya çıkmıştır. Ayrıca ÜİYOK`lerin geçmişe, anılarına özlem, adaptasyon konusunda kendilerini zorunlu hissetmeleri durumu da ortaya konmuştur.